اطلاعات کشاورزی

Ammi majus وایه(گل سفید)

 

Ammi majus L.

Scientific classification

Kingdom : plantae

Division : Magnoliophyta

Class : magnoliosida

Order : apiales

Family : apiaceae or umbelliferae

Genus : Ammi

Species : A.majus

 

Ammi majus که در فارسی گل سفید یا وایه نام دارد ، گیاهی است یکساله بومی کشور مصر ، شمال اروپا ، ترکیه و جنوب آفریقا . نام های انگلیسی متعددی برای این گیاه بکار برده اند منجملهBull wort، Bishopsweed  ، Lace flower  ، Greater ammi ، Queen Annes lace .

بیولوژی :

جزء گیاهان یکساله و دو لپه با رویش پائیزه می باشد . گیاهی باریک و بلند که در شرایط معمولی به ارتفاع تا 100 سانتی متر می رسد . در صورت فراهم شدن شرایط مناسب از نظر نور و تغدیه و رقابت با محصولات دیگر ارتفاع آن تا 2 متر نیز قابل افزایش است .

ساقه : ساقه این گیاه منفرد ، باریک و بلند ، شیاردار ، با شاخه های بالا رونده و طویل به رنگ سبز تیره و گاهی دو شاخه که در قاعده منشعب می شوند.

برگ : برگها در قسمت پایین تقریباً به رنگ سبز تیره ، پهن و دراز با تقسیمات شانه ای عمیق ، در شاخه های میانی و بالایی کمی کرکدار ، دارای 3-2 بار تقسیم شانه ای سرنیزه ای و دارای حاشیه دندانه ای اره ای شکل می باشد . برگها با دمبرگ کوتاهی به ساقه متصل شده اند .

گل آذین : گلها سفید کوچک ، مجتمع و زیاد ، گل آذین از نوع چتر مرکب به قطر 50-25 سانتی متر که در هر چتر 10 گل کوچک سفید قرار دارد . گل آذین از 20-5 پرتو یا شعاع نا هم قد تشکیل شده که هر پرتو 25-12 سانتی متر درازا داشته و با زاویه 45-15 درجه از ساقه انشعاب می یابند . در زیر گل آذین در محل گریبان براکته های متعدد و باریکی وجود دارد . همچنین در زیر هر چتر نیز چند براکته وجود دارد . زمان گلدهی در مناطق سردسیر اواخر بهار و اوایل تابستان و در مناطق گرمسیر ماههای فروردین ، اردیبهشت و خرداد می باشد .

میوه : میوه آن 5/2-2 میلی متر قطر و تخم مرغی شبیه زیره ، بیضوی ، باریک و نوک تیز بوده و میوه از نوع نیمه فندقه رسیده و صاف می باشد .

بذر : زمان تولید بذر اوایل تابستان بوده و قطر بذر 5/1 میلی متر می باشد .

-نحوه تکثیر بوسیله بذر بوده که بذور در عمق بسیار کم و وجود شرایط مناسب جوانه زنی سریع جوانه می زنند . جوانه زنی در دمای 22-20 درجه سانتیگراد و معمولاً بین 14-10 روز رخ می دهد .

خاک : در دامنه وسیعی از خاکها اعم از خاکهای با زهکش خوب و حاصلخیز ، مرطوب ، علف زارهای شور و نواحی ساحلی رشد می کند .

نور : این گیاه برای رشد به نور کامل خورشید تا مقدار کمی سایه نیاز دارد .

کاربرد :

بذر این گیاه دارای ماده ای بنام گزانتوتوکسین بوده که خواص دارویی دارد . در مصر قدیم از این گیاه برای درمان بیماریهای پوستی استفاده می شده است . هم اکنون مطالعه بر روی این گیاه برای درمان و معالجه بیماریهای سرطان و ایدز آغاز شده است .

از کشورهای اروپایی و امریکایی از Ammi majus بعنوان یک انتخاب عالی برای گل بریده استفاده می شود . هم بعنوان تکی و هم بصورت مخلوطی با گلهای دیگر بکار برده می شود.

این گیاه علیرغم دارویی بودن و استفاده جهت گل بریده ، بعنوان علف هرز بسیاری از مزارع نظیر گندم ، جو و کلزا مطرح می باشد . در بیشتر مناطق ایران با آب و هوای گرم و معتدل انتشار دارد .

کنترل این گیاه بوسیله سموم پهن برگ کش امکان پذیر می باشد . سمپاشی در مزارع خانواده گندمیان براحتی قابل اجرا بوده ولی در مزارع محصولات پهن برگ نظیر کلزا بدلیل دو لپه ای بودن هر دو خانواده امکان کنترل بسیار مشکل است . دام نیز بعلت سمی بودن علاقه ای به چرا و استفاده از آن را ندارد .

منابع :

1-پارسا ، احمد . فلور ایران ، جلد دوم ، صفحه 741

2-مظفریان ، ولی اله . چتریان ایران

3-قهرمان ، احمد . 1372فلور رنگی ایران . طرح مشترک موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع و دانشگاه تهران

4-صانعی شریعت پناهی ، محمد . 1376 . علفهای هرز رایج خاورنزدیک

 5- www.vain yside.com

6- en.wikipedia.org

7- www.ars-grin.gov

|+| نوشته شده توسط حسین خواجه یوسفی در یکشنبه 1387/09/24 ساعت 9:41 |